هنگ‌درام (Handpan) سازی کوبه‌ای و فلزی است که با دست نواخته می‌شود. سطح آن گنبدی‌شکل است و چند ناحیهٔ صوتی روی آن تعبیه شده که هر کدام یک نت مشخص تولید می‌کنند.
معرفی ساز
این ساز در دهه‌های اخیر در سراسر جهان شناخته شده و به دلیل صدای آرام و پرطنین، در اجرای تکنوازی، موسیقی درمانی و تمرین‌های آرامش‌بخش کاربرد پیدا کرده است.
هنگ‌درام‌ها کوک‌های گوناگون دارند و چیدمان نت‌ها در سازهای مختلف یکسان نیست. نوازنده با ضربهٔ انگشتان و کف دست، ترکیبی از ملودی و ریتم می‌سازد و می‌تواند با شدت و محل ضربه، رنگ صدا را تغییر دهد.
تاریخچه
نخستین ساز از این خانواده با نام «هنگ» (Hang) در سال ۲۰۰۰ میلادی توسط پان‌آرت (PANArt) در برن سوئیس ساخته شد. هنگ از تجربهٔ ساخت سازهای فلزی کوبه‌ای، به‌ویژه فولادپن (Steelpan)، الهام گرفته بود و به‌سرعت توجه نوازندگان را جلب کرد.
پس از آن، سازندگان دیگری در کشورهای مختلف سازهای مشابه ساختند و برای پرهیز از نام تجاری «هنگ»، اصطلاح عمومی «هندپن» رایج شد. بنابراین «هنگ» نام ساز اصلی پان‌آرت است و «هندپن» نام گسترده‌تر این خانوادهٔ سازها.
ویژگی‌های ساز
- بدنهٔ فلزی گنبدی با نواحی صوتی متعدد.
- نوازندگی با انگشتان و کف دست، بدون مضراب.
- صدای پرطنین و آرام با کوک‌های متنوع.
- ساختار ملودیک و کوبه‌ای هم‌زمان.
- قابل حمل، اما نیازمند مراقبت از کوک و سطح ساز.
برای چه کسانی مناسب است؟
هنگ‌درام برای کسانی مناسب است که به سازهای کوبه‌ای ملودیک و تجربهٔ شهودی موسیقی علاقه دارند. این ساز برای شروع نیازی به خواندن نت ندارد، اما یادگیری تکنیک ضربه و شناخت چیدمان نت‌ها در ادامه اهمیت پیدا می‌کند.
یادگیری این ساز
یادگیری هنگ‌درام با آشنایی با نواحی صوتی، نحوهٔ نشستن و انواع ضربهٔ انگشت آغاز می‌شود. سپس الگوهای ریتمیک، ملودی‌های ساده و هماهنگی دو دست تمرین می‌شود.
چون کوک و کیفیت ساخت این سازها متفاوت است، انتخاب ساز با راهنمایی فرد آگاه و مراقبت از آن در برابر ضربه و رطوبت اهمیت دارد.