باغلاما از سازهای زهی مضرابی بلندگردن و از خانوادهٔ سازهای «ساز» در موسیقی ترکیه و منطقهٔ آناتولی است. سیم‌های آن با مضراب نواخته می‌شوند و بدنهٔ آن معمولاً از چوب توت یا درختان مشابه ساخته می‌شود.
معرفی ساز
باغلاما در موسیقی فولک، همراهی آواز و اجرای مقام‌ها و آهنگ‌های محلی نقش پررنگی دارد. صدای روشن و دستهٔ بلند، امکان اجرای ملودی‌های کشیده و الگوهای ریتمیک همراهی را فراهم می‌کند.
سیم‌های باغلاما معمولاً در گروه‌های دو و سه‌تایی بسته می‌شوند و نوازنده با مضراب، هم ملودی و هم همراهی اجرا می‌کند. پرده‌های بسته‌شده روی دسته، از ویژگی‌های شناخته‌شدهٔ این سازند.
تاریخچه
خانوادهٔ سازهای ساز و باغلاما در آناتولی، بالکان و مناطق همسایه سابقه‌ای طولانی دارند. نام باغلاما را با واژهٔ ترکی «باغلاماک» به معنای بستن مرتبط می‌دانند؛ اشاره به پرده‌هایی که با نخ روی دسته بسته می‌شوند.
در سدهٔ بیستم، باغلاما در موسیقی شهری و اجراهای گروهی ترکیه گسترش یافت و گونه‌های مختلف آن با اندازه‌ها و کوک‌های متفاوت ساخته شد.
ویژگی‌های ساز
- دستهٔ بلند با پرده‌های متحرک و بسته‌شده.
- معمولاً هفت سیم در گروه‌های دو و سه‌تایی.
- نوازندگی با مضراب و امکان اجرای ملودی و همراهی هم‌زمان.
- صدای روشن و مناسب برای موسیقی فولک.
- گونه‌های مختلف با اندازه و کوک متفاوت.
برای چه کسانی مناسب است؟
باغلاما برای کسانی مناسب است که به موسیقی فولک و مقامی علاقه دارند و می‌خواهند سازی با دستهٔ بلند و صدای روشن یاد بگیرند. هماهنگی دست چپ روی پرده‌ها و دست راست با مضراب از مهارت‌های اصلی این ساز است.
یادگیری این ساز
یادگیری باغلاما با آشنایی با اجزای ساز، کوک، نحوهٔ گرفتن مضراب و تمرین‌های سادهٔ دست راست شروع می‌شود. سپس پرده‌بندی، گام‌ها و الگوهای همراهی تمرین می‌شود.
گوش دادن به موسیقی فولک آناتولی و تمرین آرام الگوهای ریتمیک، به درک بهتر مقام‌ها و بیان این ساز کمک می‌کند.